Khoahocthoidai.vn

Vài suy nghĩ về chính sách phát triển nguồn nhân lực ở Bình Phước

12:03 | 25/07/2018

Vài suy nghĩ về chính sách phát triển nguồn nhân lực ở Bình Phước
Chính sách phát triển nguồn nhân lực và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao vào Lĩnh vực công đã được tỉnh Bình Phước quan tâm, xác định là một trong những khâu đột phá. Tuy nhiên, việc thực thi chính sách trên trong những năm qua đã bộc lộ nhiều bất cập, hạn chế. Do đó, cần phải có sự thay đổi tư duy mạnh mẽ để đề ra những chính sách mới thực sự có hiệu quả hơn nhằm phát triển toàn diện, bền vững nguồn nhân lực hiện có, cũng như thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao vào lĩnh vực công tại tỉnh Bình Phước trong thời gian tới.

Mỗi quốc gia, mỗi địa phương muốn phát triển bền vững thì cần phải có chính sách tối ưu hóa các nguồn lực như: nguồn tài nguyên thiên nhiên, nguồn vốn, nguồn lực khoa học - kỹ thuật - công nghệ, nguồn nhân lực… Trong các nguồn lực đó, nguồn nhân lực là quan trọng nhất và có tính chất quyết định. Theo Liên Hiệp quốc “Nguồn nhân lực là tất cả những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, năng lực và tính sáng tạo của con người có quan hệ tới sự phát triển của mỗi cá nhân và của đất nước”. Nguồn nhân lực được biểu hiện trên hai phương diện cơ bản đó là số lượng nguồn nhân lực và chất lượng nguồn nhân lực. Số lượng nguồn nhân lực là tổng số những người trong độ tuổi lao động làm việc theo quy định của nhà nước và thời gian lao động có thể huy động được từ họ. Chất lượng nguồn nhân lực là sức khỏe, trình độ chuyên môn, kiến thức và trình độ lành nghề của người lao động.

Để phát triển được nguồn nhân lực ở mỗi địa phương có hai cách thức cơ bản, đó là phát triển nâng cao nguồn nhân lực tại chỗ và thu hút nguồn nhân lực từ nơi khác về. Việc phát triển nâng cao nguồn nhân lực tại chỗ có ưu điểm lớn là chủ động dễ thực hiện trong phạm vi thẩm quyền, khả năng thất thoát nguồn cán bộ sau đào tạo ít xảy ra, chi phí bỏ ra thấp. Nhưng khuyết điểm lớn của cách thức này là cần một khoảng thời gian dài để thực hiện, chất lượng nguồn nhân lực chậm cải thiện và ít có bước đột phá mạnh mẽ. Việc thu hút nguồn nhân lực từ các đơn vị, địa phương khác về, có ưu điểm lớn là nhanh chóng có được nguồn nhân lực chất lượng cao. Nhưng khuyết điểm lớn của cách thức này là có tính cạnh tranh cao giữa các địa phương, nguồn lực tài chính lớn, việc giải quyết số biên chế dôi dư trong hệ thống gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, một bài toán đặt ra là phải tối ưu hóa hai cách thức cơ bản trên để phát triển toàn diện nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao.

Chính sách thu hút và phát triển nguồn nhân lực đã được nhiều tỉnh, thành trong cả nước xây dựng để lôi kéo nhân tài về phục vụ cho địa phương mình. Tại tỉnh Bình Phước, chính sách thu hút và phát triển nguồn nhân lực đã được cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 25/2011/NQ-HĐND ngày 16/12/2011 của Hội đồng nhân dân (HĐND) khóa VIII, quy định về chính sách đạo tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức, viên chức; thu hút và phát triển nguồn nhân lực trên địa bàn tỉnh Bình Phước (gọi tắt là Nghị quyết số 25). Trong những năm qua, việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 25 của HĐND đã góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong khu vực công tại tỉnh Bình Phước. Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, nhiều chính sách về thu hút và phát triển nguồn nhân lực theo Nghị quyết số 25 đã không còn phù hợp, trong đó có hai điểm nghẽn cốt lõi cần phải khai thông:

Một là, nguồn lực tài chính chi cho khâu đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức quá dàn trải. Nhiều trường hợp cán bộ, công chức, viên chức do thiếu chuẩn nên buộc phải đi đào tạo để đạt chuẩn trình độ theo quy định hoặc có trường hợp đi học nâng cao sau đại học ở những trường chất lượng yếu, không có uy tín hoặc đi học sau đại học những chuyên ngành không phục vụ gì nhiều cho vị trí việc làm hiện tại. Do nguồn lực tài chính chi dàn trải, thiếu tập trung, nên việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ chưa thực sự có hiệu quả.

Hai là, chính sách thu hút nguồn nhân lực từ bên ngoài vào kém hấp dẫn. Chính sách hiện tại khó có khả năng thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao từ bên ngoài vào. Mức trợ cấp một lần quy định như hiện nay là quá thấp, không có tính cạnh tranh. Đối tượng diện thu hút còn bó hẹp, chưa phù hợp. Ngoài chính sách trợ cấp một lần thì không có các chính sách khác đi kèm như chế độ tuyển dụng thông thoáng, chế độ nhà ở, đất đai, cho vay ưu đãi. Bên cạnh đó, do không có cơ chế mạnh mẽ để thôi sử dụng đội ngũ cán bộ tại chỗ kém chất lượng nên không có nhiều vị trí việc làm dôi dư cần tuyển dụng…Tất cả đã tạo nên một lực cản quá lớn làm cho nguồn nhân lực có chất lượng cao ở bên ngoài không muốn về hoặc không thể về tỉnh Bình Phước công tác, làm việc.

Để phát triển và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trong thời gian tới thì một yêu cầu cấp thiết là HĐND tỉnh Bình Phước cần ban hành một nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 25 nhằm giải quyết dứt điểm hai điểm nghẽn tồn tại lớn nhất nêu trên. Việc xây dựng nghị quyết mới phải tập trung vào 02 nhóm chính sách: (1) chính sách phát triển nguồn nhân lực tại chỗ (nguồn nhân lực trong hệ thống) và (2) chính sách thu hút nguồn nhân lực bên ngoài (nguồn nhân lực ngoài hệ thống).

Đối với chính sách phát triển nguồn nhân lực tại chỗ, chỉ nên tập trung nguồn lực tài chính để hỗ trợ đào tạo đạt chuẩn chức danh cho nhóm đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức ở các xã đặc biệt khó khăn, đối tượng là người dân tộc thiểu số. Đối với đào tạo nâng cao chỉ nên hỗ trợ đào tạo sau đại học đối với những đối tượng theo học tại các trường đại học trong nước có uy tín xếp hạng trong nhóm I hoặc các trường đại học ngoài nước nằm trong tốp 500 thế giới. Kiên quyết nói “không” với các trường hợp đào tạo nâng cao ở những trường chất lượng thấp hoặc đào tạo không đúng chuyên ngành đã học ở bậc Đại học trước đó.

Đối với chính sách thu hút nguồn nhân lực bên ngoài vào làm việc trong hệ thống chính trị, tại các đơn vị sự nghiệp công lập thì cần sửa đổi diện đối tượng thu hút, trong đó tập trung vào các nhóm đối tượng cụ thể như: giáo sư, phó giáo sư, nhà giáo nhân dân, nhà giáo ưu tú, nghệ sỹ nhân dân, nghệ sỹ ưu tú, bác sỹ, dược sỹ chuyên khoa cấp I, cấp II; những người có học vị tiến sĩ, thạc sĩ; những người là chuyên gia đầu ngành về các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục, nghệ thuật, khoa học - công nghệ - kỹ thuật; sinh viên tốt nghiệp các trường Đại học trong nước nhóm I xếp loại giỏi; sinh viên tốt nghiệp các trường đại học quốc tế nằm trong nhóm hạng 500 thế giới (theo bảng xếp hạng của các tổ chức: THE, QS - Anh, ARWU - Trung Quốc). Ngoài ra, cần thay đổi nâng mức trợ cấp một lần đối với từng diện đối tượng thu hút ít nhất cao hơn gấp 5 lần hiện nay; có chính sách hỗ trợ các đối tượng thu hút mua nhà, đất, vốn vay ưu đãi; có cơ chế tuyển dụng trực tiếp không qua thi tuyển đối với các nhóm đối tượng cụ thể; có cơ chế thi tuyển công khai, minh bạch, cạnh tranh các chức danh lãnh đạo ở các đơn vị thực hiện công tác chuyên môn, các đơn vị sự nghiệp công lập.

Để nguồn nhân lực chất lượng cao từ bên ngoài có thể vào trong khu vực công thì một yêu cầu tất yếu là phải sắp xếp bố trí lại biên chế của cả hệ thống chính trị, của các đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó quan trọng nhất là có cơ chế mạnh mẽ để thôi sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm việc không hiệu quả. Chỉ có như vậy mới tạo được “dư địa” về biên chế để có chỗ trống kêu gọi thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao từ bên ngoài vào. 

Hiện nay, việc đánh giá để xác định đối tượng nào là làm việc không hiệu quả thực sự rất khó khăn. Vì vậy, nếu không có những bộ tiêu chí thực sự khoa học, cụ thể, minh bạch thì rất dễ dẫn đến đánh giá thiếu khách quan, không chính xác, loại thải sai diện đối tượng. Ngoài ra, đối với diện đối tượng thu hút là những chuyên gia đầu ngành thì phải có chính sách ưu đãi đặc biệt, không nhất thiết phải về Bình Phước làm việc mà chỉ cần làm việc trong một khoảng thời gian nhất định khi cần. 

Bình Phước là tỉnh có nguồn thu ngân sách còn hạn chế. Vì vậy, chúng ta không thể dùng tiền để cạnh tranh thu hút nguồn nhân lực đối với các địa phương khác. Chỉ có môi trường làm việc thông thoáng, có cơ chế chính sách cụ thể để tạo điều kiện thuận lợi cho người có trình độ có cơ hội được trọng dụng, cùng với những hỗ trợ tài chính ban đầu chấp nhận được, thì chắc chắn sẽ thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao về Bình Phước công tác, làm việc.

Tóm lại, để xây dựng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong khu vực công tỉnh Bình Phước thì điều đầu tiên là phải có sự thay đổi tư duy của nhà lãnh đạo, sau đó là kịp thời ban hành những cơ chế chính sách mới thay thế. Những cơ chế chính sách mới đòi hỏi phải có tầm chiến lược, mang tính đồng bộ và có hệ thống, trong đó tập trung nguồn lực tài chính để đầu tư phát triển nguồn nhân lực hiện có một cách có trọng tâm, trọng điểm và có cơ chế thông thoáng, ưu đãi để thu hút mạnh mẽ nguồn nhân lực từ bên ngoài. Nếu không như thế thì câu chuyện về phát triển và thu hút nhân tài tại tỉnh Bình Phước vẫn không có gì thay đổi.

In bản tin

Các bài cũ hơn: