Khoahocthoidai.vn

Tiêu chết hàng loạt lại rớt giá, nông dân lao đao

20:33 | 20/04/2019

Tiêu chết hàng loạt lại rớt giá, nông dân lao đao
(KHTĐ) - Trong những năm trở lại đây, tình trạng cây tiêu chết hàng loạt trên địa bàn tỉnh Bình Phước vẫn diễn ra phức tạp. Ngoài các yếu tố biến đổi khí hậu, chất đất nhiều nơi không phù hợp, thiếu nước tưới tiêu vào mùa khô, nấm bệnh thì cây giống không đạt chuẩn khiến chất lượng cây tiêu ngày càng giảm. Cùng với đó, việc giá tiêu liên tục giảm, khan hiếm nhân công thu hoạch… đang khiến người dân trồng tiêu lâm vào cảnh khó trăm bề.
Người dân trồng tiêu Bình Phước bức lực trước tình trạng tiêu chết hàng loạt không rõ nguyên nhân
Người dân trồng tiêu Bình Phước bức lực trước tình trạng tiêu chết hàng loạt không rõ nguyên nhân

Tiêu chết hàng loạt không rõ nguyên nhân

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh Bình Phước, hiện có tổng diện tích cây tiêu trên địa bàn tỉnh là 17.178ha, tăng 726ha so năm 2017. Tuy nhiên, gần đây năng suất tiêu giảm đáng kể, niên vụ 2017-2018 chỉ đạt 14 tạ/ha, sản lượng giảm hơn 40% so niên vụ 2016-2017. Bệnh chết nhanh làm hồ tiêu chết hàng loạt, mức độ gây hại trên 70%, tập trung ở một số huyện, thị xã như: Bù Gia Mập 310ha, Bình Long 79ha, Hớn Quản 54ha, Bù Đốp 41,1ha, Lộc Ninh 25,5ha và Đồng Phú 8,5ha…

Một trong những nguyên nhân dẫn đến các vườn tiêu bị chết hàng loạt ngoài yếu tố do biến đổi khí hậu thì còn nhiều yếu tố khác tác động. Đặc biệt là vào mùa vụ 2014-2016 giá tiêu tăng cao (thời cao điểm lên đến 220 ngàn đồng/kg) nên người dân ồ ạt chuyển đổi diện tích cao su, điều, cây ăn trái... sang trồng tiêu. Việc trồng tiêu tự phát không theo quy hoạch ở những vị trí đất không phù hợp, cây giống trôi nổi trên thị trường cộng với mưa nhiều, độ ẩm cao, người trồng không nắm chắc kỹ thuật chăm sóc... khiến các dịch bệnh hại hồ tiêu dễ bùng phát và lây lan, điển hình là bệnh chết nhanh chết chậm. Bên cạnh đó, giá tiêu giảm sâu khiến nhiều nông dân bỏ vườn tiêu, không chăm sóc nên cây bị suy kiệt.

Bà Nguyễn Thị Hương (xã Đắk Ơ, huyện Bù Gia Mập) đau xót nhìn hàng ngàn nọc tiêu chết dần
Bà Nguyễn Thị Hương (xã Đắk Ơ, huyện Bù Gia Mập) đau xót nhìn hàng ngàn nọc tiêu chết dần

Vào cuối năm 2018, trên địa bàn xã Đắk Ơ, huyện Bù Gia Mập gần cả hàng trăm ha tiêu của người dân bị nhiệm bệnh, khiến người dân bị thiệt hại nặng. Bà Nguyễn Thị Hương (thôn 10) là một trong những hộ gia đình bị thiệt hại nặng nhất trên địa bàn xã vào cuối năm vừa qua. Theo bà Hương, năm 2010, thời điểm hạt tiêu có giá rất cao, gia đình bà trồng thử nghiệm 300 trụ, thấy tiêu phát triển tốt gia đình bà tiếp tục mở rộng diện tích. Năm 2013-2014, bà đầu tư gần một tỷ đồng để trồng mới 3.000 trụ. Chưa dừng lại ở đó, diện tích và số lượng tiếp tục tăng lên 6.000 trụ. Thật không may cho gia đình bà Hương, năm 2017 hơn 1.000 trụ bị nhiễm bệnh và chết. Đến cuối năm 2018 tiếp tục gần 5.000 trụ tiêu còn lại của gia đình bà vị bệnh chết nhanh, chết chậm.

Cùng chung cảnh ngộ, gia đình bà Nguyễn Thị Lý (ngụ tại thôn 9) cũng bị thiệt hại với 2.500 nọc tiêu (tương đương gần hơn 1,5 ha) do nhiệm bệnh. Đến nay, toàn bộ vườn tiêu của gia đình bà Lý thiệt hại đến 80%. Theo bà Lý, vườn tiêu đang xanh tốt bổng dưng chuyển sang ngả vàng, khô lá rồi chết mà không rõ nguyên nhân. Trước tình cảnh đó, gia đình bà lý đã sử dụng mọi biện pháp trừ bệnh nhưng vẫn không ăn thua. Tiêu chết thành từng cụm rồi lây lan nhanh sang các cây khác ngay trong thời điểm cây tiêu hồi sức cho vụ mới khiến gia đình bà Lý như ngồi trên đống lửa. Ngoài số nọc tiêu chết hẳn, những nọc tiêu kịp thời được cách ly tuy không bị lây bệnh nhưng cũng èo uột, thiếu sức sống.

Còn gia đình anh Lê Đình Thành (ấp Thanh Sơn, xã Thanh An, huyện Hớn Quản), cách đây hơn 4 tháng vườn tiêu với 2.000 nọc đột nhiên ngả vàng, rụng lá, rồi chết không rõ nguyên do. Ngay sau khi phát hiện tiêu có dấu hiệu bệnh, anh Thành thuê máy cuốc đào mương sâu nhằm cách ly hồ tiêu bị bệnh nhưng vẫn không ăn thua. Tiêu chết thành từng cụm rồi lây lan nhanh sang các cây khác ngay trong thời điểm cây tiêu hồi sức cho vụ mới khiến hộ anh Thành lao đao. Ngoài số nọc tiêu chết hẳn, những nọc tiêu kịp thời được cách ly tuy không bị lây bệnh nhưng cũng èo uột, thiếu sức sống.

Tiếp tục ghi nhận tại huyện biên giới Bù Đốp, gia đình anh Trương Văn Nghiệp (ấp Tân Phước, xã Tân Tiên, huyện Bù Đốp) với gần 3.000 nọc tiêu chuẩn bị vào giai đoạn thu chính cũng bị bệnh chết nhanh. Chỉ trong thời gian ngắn, hàng trăm nọc tiêu bỗng ngả vàng, rụng lá, gốc rễ thối đen và không ngừng lây lan khiến gia đình anh không kịp trở tay.

Trước tình trạng này, Sở Khoa học và Công nghệ Bình Phước đã tiến hành mời các nhà khoa học về khảo sát, nghiên cứu và tim hiểu nguyên nhân, từ đó có giải pháp giúp người dân đối phó sâu bệnh trên cây tiêu. Tuy nhiên, cho đến thời điêm hiện nay vẫn chưa thể tìm ra nguyên nhân và đưa ra giải pháp hữu hiệu, cụ thể điều trị cho cây trồng này. Hiện nay, người dân trồng điều trên địa bàn tỉnh vẫn đang tự loay hoay tự cứu vườn tiêu gia đình bằng những kiêm nghiệm vốn có, cùng với những lời khuyến cáo của các cơ quan chức năng.

Nhiều hộ dân phá tiêu để chuyển đổi sang trồng cây khác
Nhiều hộ dân phá tiêu để chuyển đổi sang trồng cây khác

Nhiều hộ dân phá tiêu chuyển đổi cây trồng

Người dân trồng tiêu trên địa bàn Bình Phước không chỉ đối diện với tình trạng tiêu chết mà giá tiêu xuống thấp trong khi tiền thuê nhân công hái tiêu lại cao khiến nhiều nông hộ đang gặp cảnh khó chồng khó. Tính đến thời điểm hiện nay, giá tiêu chỉ dao động từ 43 đến 46 ngàn đồng/kg. Vì vậy, không ít hộ trồng tiêu đã và đang chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Anh Hồ Văn Nhật (ấp 8, xã Lộc Điền, huyện Lộc Ninh) cho biết: “Gia đình tôi có gần 4 ha đất trồng tiêu gần 10 năm tuổi, nhưng trong vài năm trở lại đây phải đối diện với tình trạng tiêu chết vô phương cứu chữa, giá cả ngày một xuống thấp làm người trồng tiêu lao đao, khổ sở. Chính vì vậy, tôi quyết định chuyển đổi dần sang trồng cây ăn trái, chứ trông chờ vào tiêu chỉ có chết đói thôi”.

Anh Hồ Văn Nhật (Lộc Điền, huyện Lộc Ninh) trồng cây ăn trái xen vườn tiêu để dần chuyển đổi cây trồng khác
Anh Hồ Văn Nhật (Lộc Điền, huyện Lộc Ninh) trồng cây ăn trái xen vườn tiêu để dần chuyển đổi cây trồng khác

Tại ấp 6B, xã Lộc Tấn, hộ ông Trần Xuân Thái thường xuyên tìm hiểu, nghiên cứu nguyên nhân gây bệnh chết nhanh, chết chậm và một số bệnh thường gặp trên cây tiêu để sớm phát hiện, xử lý bệnh kịp thời. Ông cho rằng, cây tiêu sinh trưởng phát triển tốt nếu tưới đủ nước, vườn thông thoáng, không ứ đọng, đặc biệt đất trồng phải được phơi và xử lý kỹ bằng vôi trước khi trồng. Tuy nhiên, trước tình trạng giá tiêu liên tục giảm khiến người trồng tiêu phải bù lỗ, ông Thái cũng quyết định thay đổi suy nghĩ “Thời điểm này người nông dân trồng tiêu cực lắm, giá quá thấp không đủ bù lỗ chi phí đầu tư. Sắp tới, tôi sẽ nghiên cứu chuyển đổi cây khác để kiếm sống, chứ duy trì tình hình này mãi là gia đình chết đói mất”.

Bình Phước là một trong những địa phương trồng tiêu thuộc diện lớn của khu vực Đông Nam Bộ và cả nước. Ngoài việc đối diện với tình trạng sâu bệnh, mất giá mất mùa thì người nông dân còn phải đối diện với tình trạng thiếu nước tưới tiêu vào mùa khô, mùa mưa thì thiệt hại do lốc xoáy. Vì vậy, khiến người trồng tiêu luôn phải sống trong tỉnh cảnh muôn vàn khó khăn vây bủa.

Các ngành chức năng vào cuộc

Để hỗ trợ nông dân vượt qua những khó khăn trong bối cảnh tiêu mất mùa, rớt giá, khan hiếm nhân công, Sở NN&PTNT đã tham mưu UBND tỉnh có chính sách hỗ trợ sản xuất cho nông dân, đồng thời đề nghị người dân thu hoạch tiêu tránh làm cây suy kiệt. Trong dự án phát triển tiêu bền vững, Công ty TNHH chế biến gia vị Nedspice Việt Nam sẽ đồng hành với nhà nông về kỹ thuật cũng như thu mua hồ tiêu. Sở NN&PTNT đã đề nghị UBND các huyện, thị xã hỗ trợ nông dân thu hoạch tiêu. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng tích cực khuyến cáo người dân không nên bỏ thu hoạch sẽ khiến hồ tiêu kiệt sức trong vụ tiếp theo. Không chuyển đổi ồ ạt sang trồng cây khác, sẽ gây thiệt hại lớn về kinh tế, chỉ nên chuyển đổi những vườn tiêu trên đất quá trũng hoặc quá cao thiếu nước tưới tiêu vào mùa khô, năng suất kém.

Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Bình Phước Lê Thị Ánh Tuyết cho biết: “Hiện nay, Sở đã tham mưu UBND tỉnh xây dựng kế hoạch chuyển đổi một phần diện tích cây tiêu bằng một số cây trồng khác có giá trị kinh tế cao hơn. Đồng thời khuyến cáo nông dân không nên trồng lại cây tiêu trên diện tích tiêu đã chết vì hiện nay quy mô vượt hơn 3.000ha kế hoạch của tỉnh. Bên cạnh đó, UBND tỉnh cũng đã làm việc với Công ty gia vị Nedspice (Hà Lan) tiến hành thu mua cho người dân với khoảng 10 ngàn tấn. Qua đó, cũng tạm thời giải quyết phần nào khó khăn cho người dân trong vụ mùa năm nay”.

In bản tin

Các bài mới:

Các bài cũ hơn: