Khoahocthoidai.vn

SAINT PETERBURG- LENINGRAD VÀ NHỮNG ĐÊM TRẮNG

07:12 | 24/11/2017

SAINT PETERBURG- LENINGRAD VÀ NHỮNG ĐÊM TRẮNG
Chiếc máy bay của hãng hàng không Nga từ Moscow nghiêng cánh để chuẩn bị đáp xuống sân bay Pulkovo của thành phố St. Petersburg. Qua khung cửa sổ, chúng tôi có dịp nhìn rõ thành phố lớn thứ hai của nước Nga. Những con sông uốn lượn nối nhau chằng chịt như những mạch máu trong cơ thể con người. St. Petersburg là vị thánh đi trên nước và thắng mọi kẻ thù, Đại đế Peter lấy tên thánh Petersburg đặt tên cho thành phố. Năm 1703, khi khai lập vùng đất này, Peter Đại Đế thấy rõ đây là vùng sông nước với trên 200 hòn đảo lớn nhỏ mà động mạch chủ chính là dòng sông Neva đổ ra vịnh Phần Lan của biển Baltic. Nó là vùng đất quá xinh đẹp, lại là cửa ngõ trọng yếu của phía Tây Bắc nước Nga nên ông đã cho xây ngay pháo đài Peter và Paul làm trận địa tiền duyên trên đảo Zayachuy. 

Ông cũng cho xây 2 cây cầu để nối với đảo Petrogradsky. Về sau người ta mới xây thêm nhà thờ Peter và Paul để làm nơi chôn cất các Nga hoàng. Pháo đài Peter mở rộng dần, có cả bến cảng,ở giữa tu viện có một trụ tháp bằng đồng bóng lộn cao nhất khu này như một cây bút khổng lồ viết lên mây trời Petersburg. Bên bờ sông sát pháo đài là cảng quân sự ngày đó, chiến hạm Rạng Đông đã được hạ thủy để góp phần bảo vệ vùng đất này. Chiến hạm Rạng Đông đã đi vào lịch sử do nó đã nã phát súng lệnh khởi nghĩa đầu tiên của Cách mạng Tháng Mười năm 1917 do Lê-nin lãnh đạo. Ngày nay, chiến hạm Rạng Đông trở thành di tích bảo tàng trong khuôn viên gần nhà thờ và pháo đài Peter và Paul. Chiến hạm vẫn oai phong trên bờ sông Nê Va, nhiều cánh hải âu bay lượn như tô điểm cho sự sinh động của một di tích lịch sử.

Peter đại đế muốn thành phố này như một Venice ở Phương Bắc nên chỉ cho xây dựng rất ít cầu, mọi đi lại giao lưu là đường thủy. Các công trình lớn xây dựng bên sông, ông cho đào các kênh nhánh để nối các dòng sông, nhất là giữa sông Neva với sông Moika và Fontanka. Về sau, thành phố được phát triển và đã có 340 cây cầu có tên tuổi được xây dựng với nhiều mẫu mã khác nhau. Mười cây cầu lớn bắc qua sông Neva đều được mở để tàu bè qua lại, mỗi cây cầu là một cảnh quan mỹ lệ. Ở hai đầu cầu có tượng đài rất mỹ thuật.

Năm 1917, Cách mạng Tháng 10 thành công, thành phố được đổi tên là Thành phố Lênin (Leningrad). Đây là thành phố cách mạng, thành phố tri thức, thành phố khoa học, thành phố lịch sử và cũng không sai nếu gọi nó là thành phố mỹ thuật. Thành phố St. Petersburg ngày nay là trung tâm lớn kinh tế chính trị và là thành phố du lịch số 1 của Nga, nhân loại bình chọn đây là thành phố đẹp nhất thế giới. Quả là không nhầm khi Unesco chọn St. Petersburg, là một trong tám thành phố đẹp vào bậc nhất trên thế giới để công nhận di sản của nhân loại. Tôi không thể không nhắc ở đây một chi tiết đặc biệt; Bác Hồ sau những tháng năm ở Pháp đã quyết định đến Nga, đến với đất cách mạng, đến với quốc tế cộng sản.Và với bí danh Chen Vang, Bác đã đặt chân lên nước Nga tại bến Cảng của St. Petersburg ngày 30 tháng 6 năm 1923. Có lẽ Bác cũng là người cộng sản Việt Nam đầu tiên đặt chân lên thành phố cách mạng này.

*        *

*

Từ phố Biển nhỏ (Mopekaia), nơi văn hào Gogol và nhạc sĩ tài danh Traikovsky đã ở và mất, chúng tôi ra quảng trường và nhà thờ mang tên St. Isaac - Đây là nhà thờ lớn nhất của thành phố, được xây từ năm 1710 để tôn thờ vị thánh Isaac. Nhà thờ xây rất độc đáo bằng đá hoa cương, có 48 cây cột đá nguyên khối, mỗi cột nặng 114 tấn và trên trăm cây cột đá khác dựng xung quanh nhà thờ. Mái vòm nhà thờ lớn nhất thế giới, được dát vàng. Nếu tính cả vàng để mạ các họa tiết, điêu khắc cho nhà thờ, thì hết đến 400 kg, 1.000 tấn đồng và rất nhiều đá quí. Vì vậy khi bước vào nhà thờ, cái lộng lẫy, cái nguy nga làm cho mọi người choáng ngợp, nó làm cho tâm thức mỗi người được thênh thang hơn. Nhà thờ có thể chứa đến 14.000 tín đồ. Người ta phải mất đến hơn 40 năm mới xây xong nhà thờ này. Phía ngoài công viên nơi vòng xoay là tượng Nicholas I thong dong trên mình ngựa.

Ở Thành phố St. Petersburg này, có rất nhiều những nhà thờ, những nhà bảo tàng, khu nghĩa trang của các nhà khoa học, các văn nghệ sĩ tài danh mà tên tuổi đã được nhân loại lưu danh và đáng để chúng ta đến thăm, tưởng nhớ.

Tôi đã xin các bạn ở đây cho tôi thăm lại điện Smolny. Những hướng dẫn viên du lịch ngày nay có người quên, cũng có người cố tình quên địa danh này. Nhưng với tôi và các bạn của tôi đến từ Việt Nam thì không thể quên, vì điện Smolny là cột mốc đầu tiên của Cách mạng, nơi Lênin đã ở và làm việc trong những ngày đầu , là nơi Lênin đọc diễn văn đầu tiên về Cách mạng Tháng Mười. Năm 1918, thủ đô cách mạng dời về Moscow. Chỉ có hơn 350 ngày Lenin ở đây, nhưng cung điện đã đi vào lịch sử. Ngày nay, Smolny là một trong những trường đại học lớn của nước Nga. Tuyên ngôn Cách mạng từ cung điện màu trắng rất dịu dàng này đã làm trái đất đổi thay, cuộc đời nô lệ đã mất đi trên nhiều đất nước, con người đã có thể đứng thẳng lên với đúng nghĩa làm người.

Tôi đã đến công viên Lênin ở gần cụm tượng đài kỷ niệm chiến thắng phát xít. Lênin đứng đó trên đài cao, bốn phía là những đài nước phun trắng xóa như những đợt sóng dâng trào về tư tưởng và tình cảm Lenin dành cho nhân loại. Tượng các chiến sĩ Hồng quân hiên ngang xông lên chiến thắng kẻ thù phát xít. Ở thành phố này, trong 872 ngày bị phát xít bao vây, nhân dân và Hồng quân đã chia nhau mỗi ngày một lát bánh mì, nhưng súng vẫn chắc trong tay, hơn một triệu người ngã xuống, nhưng nhân dân Liên Xô, nhân dân thành phố St. Petersburg anh hùng đã chiến thắng.

*        *

*

Rời trung tâm St. Petersburg đi hơn 30 km, chúng tôi đến thăm Cung điện Mùa Hè, còn gọi là Peterhof. Cung điện nằm ngay cửa sông Neva bên bờ biển Baltic của vịnh Phần Lan. Đứng ở bờ biển nơi có bến thuyền, nhìn ngược lên phía Bắc, là nơi lều cỏ Lenin làm căn cứ trước ngày trở về St. Petersburg để lãnh đạo Cách mạng Tháng Mười. Cung điện Mùa Hè là một trong 7 kỳ quan đẹp nhất của nước Nga và đứng đầu St. Petersburg. Đây là một quần thể rộng đến 21 ha được xây dựng dưới thời Đại Đế Tzar Peter Romanov vào năm 1714, với 20 lâu đài được xây dựng bởi kiến trúc sư nổi tiếng BartolomeoRastrelli cùng các kiến trúc sư bậc thầy ở Châu Âu thời đó. Phía trước là vườn Thượng uyển mênh mông rộng đến 1.000 ha nối lâu đài với vịnh Phần Lan. Cả một rừng bạch dương, rừng sồi, rừng thông thẳng tắp tạo nên thảm thực vật tuyệt vời. Dưới tán rừng là những thảm cỏ xanh mát mắt với nhiều hoa dại Ramasca nở vàng rực rỡ. Cung điện Mùa Hè êm đềm là nhờ những thảm cây cỏ, và êm đềm hơn nhờ màu tím của hoa ở vườn Xiren phía trên, tầng bậc, mênh mang tạo cho mọi người sự thư thái, tĩnh mịch và phấn chấn.

Cung điện Mùa Hè nguy nga hoành tráng và rực rỡ hơn bởi đại thác nước phía trước cung điện, gồm 64 vòi phun và 150 tháp nước được phun bằng thủy lực cơ học tự nhiên mà không phải dùng máy bơm nước. Họ lấy nước từ suối thiên nhiên ở Ropsha cách đó 20 km. Hai trăm hai mươi lăm bức tượng thần trong huyền thoại Hy Lạp được mạ vàng lấp lánh trong nước và nắng. Ở đây cứ đến 11 giờ trưa, các tháp và vòi phun nước cùng lúc xướng lên bài nhạc nước thánh ca. Tất cả các triều đại Nga hoàng đầu tiên đã trị vì tại đây. Mãi đến năm 1783, Cung điện Mùa Đông mới xây xong và các triều vua luân chuyển làm việc theo mùa đông và mùa hè.

Đến St. Petersburg, không thể không đi thăm Cung điện Mùa Đông. Toàn bộ cung điện gồm 700 phòng với 90.000 mét vuông, ngày đêm soi bóng xuống dòng Neva. Cung điện xây bằng đá hoa cương nhập từ Phần Lan và Ý. Cũng như nhà thờ Isaac, trần, cầu thang, họa tiết cung điện đều dát vàng. Phải cần đến 2.300 công nhân lành nghề miệt mài xây trong 9 năm mới xong. Nghe nói đây là ý tưởng của Nữ hoàng Elizabeth, nhưng bà qua đời khi cung điện chưa xây xong.

Cung điện Mùa Đông nổi tiếng bởi quảng trường phía trước, là quảng trường lớn nhất thành phố. Nó đẹp bởi bên kia quảng trường là một lâu đài vòng cung như hai cánh tay vĩ đại dang rộng đón chào chiến thắng. Trên nóc ngay cổng vào là tượng đài. Tòa lâu đài này với cột tháp Alexande khổng lồ ở chính giữa đã tạo nên quảng trường cung điện mùa đông mênh mông, hoành tráng và tôn vẻ uy nghi của cung điện. Quảng trường xây từ năm 1834 để kỷ niệm chiến thắng Napoleon, có cột cao 25,5m, trên đỉnh đặt tượng thiên thần đang dày nát kẻ thù dưới chân mình. Đây là trụ tháp bằng đá cẩm thạch lớn nhất thế giới. Ngày nay, các cuộc mít tinh lớn, các cuộc liên hoan, festival ở thành phố đều tổ chức tại quảng trường đầy hoa lệ và hoành tráng này.

Trong thời kỳ Xô Viết, Cung điện Mùa Đông được sử dụng làm bảo tàng quốc gia Hermitage,(dịch theo nghĩa đen là nơi tĩnh lặng). Đây là bảo tàng lớn của thế giới, nơi lưu giữ 3 triệu kiệt tác nghệ thuật (gần 15.000 tác phẩm hội họa nổi tiếng, 12.000 tượng, 600.000 bản khắc và phác họa, hàng triệu phù điêu…). Chỉ cần đi thăm hết các phòng của bảo tàng Hermitage cũng đã bằng đi bộ 22 km.

*        *

*

Giữa đêm tháng 6, các bạn đưa tôi và Thanh Hương biên tập viên Nhà xuất bản Trẻ, em gái tôi, đi thăm tượng kỵ sĩ đồng để tưởng nhớ Peter Đại đế. Tượng của người khai phá ra St. Petersburg được đặt giữa công viên bên bờ sông Neva xinh đẹp. Đêm ở St. Petersburg hết sức tĩnh lặng. Nhà điêu khắc đã rất thành công khi tạc nên bức tượng vĩ đại này. Ánh đèn pha chiếu bốn góc làm nổi bật hình dáng Peter Đại đế đang phóng ngựa bay về phía trước theo hướng vươn lên trời. Đế tượng là một khối đá nguyên khổng lồ nặng đến nửa triệu tấn làm thế đứng bay lên của người đầu tiên xây dựng St. Petersburg càng vững chải và uy phong. Tôi đã đọc trong một tiểu thuyết Nga nói rằng có những đêm từ tượng này Peter đã cởi ngựa đi khắp thành phố để quan sát, chiêm nghiệm và giúp đỡ người nghèo khó. Chuyện như một huyền thoại linh thiêng.Nhìn Peter phi ngựa đồng, tôi chợt nhớ đến Thánh Gióng, Vị thánh trẻ của Việt Nam đã cưỡi ngựa nhổ tre làm vũ khí lao ra dẹp giặc phương Bắc xâm lăng, dẹp xong giặc, người phi thẳng về trời....

Đêm hè bên sông Neva trời vẫn se se lạnh, tôi phải kéo mũ che tai và chen vào dòng người đi xem cầu mở trên sông Neva. Đã 24h, người từ  năm châu đến rất đông. Họ chen nhau để tìm một vị trí tốt nhất chờ xem cầu mở. Sau một giờ vài phút, hai nhịp cầu ở giữa từ từ cất lên. Tàu thuyền nối nhau qua cầu trong tiếng hoan hô của đám đông. Đèn flash nháy liên tục – họ chụp ảnh, quay phim cảnh cầu mở. Vào những đêm trắng như thế này xen trong những con tàu chạy qua cầu mở là những cánh buồm đỏ rực náo nhiệt bởi tiếng đàn nhạc và giọng ca sôi nổi. Những cánh bườm đỏ này xuất phát trong thời kỳ Liên Xô là họ dựa vào câu chuyện tình yêu của Aleksandr Gin, nói về chàng thuỷ thủ Artlut Grey đã biến giấc mơ của nàng Assol, người mình yêu thành sự thực bằng hàng ngàn thước lụa đỏ đã trãi trên sông dưới nắng mai rực rỡ trong tiếng đàn phong cầm trầm bổng.

Đến St. Pertesburg , người ta thường cố chọn để đi vào tháng 6 vì đó là tháng có những đêm trắng. Từ ngày 10 tháng 6, ở St. Pertesburg dường như ánh mặt trời không tắt, nó cứ bàng bạc, bàng bạc suốt đêm. Đặc biệt ngày 21 và 26 tháng 6, đêm sáng rực dù không có mặt trời. Đây là hiện tượng do khúc xạ mặt trời từ bên kia bán cầu đang là ban ngày phản chiếu qua những đám băng tuyết khổng lổ của Bắc cực rọi ánh sáng xuống thành phố.Không nắng, nhưng trời vẫn sáng nhẹ nhàng và rực rỡ. Cả thành phố thức, các cửa sổ mở tung, đèn sáng ,có thể nhìn rõ những chậu hoa, bồn hoa trên ban công của mỗi căn nhà. Người ta tụ tập ở các công viên, các quảng trường, bên bờ sông để vui chơi. Họ nhen lửa nướng các món shashlik - là món thịt heo cắt dày cả  nạc và mỡ, xiên với hành tây nướng lên thơm lừng. Họ ăn shashlik, uống bia, uống vodka và nhảy múa. Tôi đã từng gặp ở đây những cô gái mặc phục trang truyền thống của Nga - loại áo Sarafan đỏ, với chiếc mũ có vành trang trí rất đẹp như đuôi con công cũng màu đỏ với những chuổi ngọc trai lung linh. Người Nga gọi đó là mũ Kokoshirik. Các cô gái Nga mắt xanh, tóc vàng, mặt lấm tấm li ti những tàn nhang, mặc những bộ quần áo này và múa hát. Họ hát những bài dân ca Nga nghe cứ du dương trầm bổng như đi giữa rừng bạch dương đổ lá vàng thu. Tôi thích mùa thu với các anh thanh niên đầu đội ca-lô như những anh lính Ivan trong tiểu thuyết, vừa kéo đàn phong cầm vừa nhảy với các cô gái trong trang phục dân tộc Sarafan.

Cả nước Nga và các nước Châu âu đều có thứ ánh sáng bàng bạc này 9 - 10 giờ đêm. Chụp ảnh đêm rất có lợi thế bởi vừa có ánh đèn lại vừa có ánh sáng dìu diệu của thiên nhiên. Tuy nhiên duy chỉ có St. Pertesburg là có đêm trắng.

 

*        *

*

St.Pertesburg có trên 100 nhà bảo tàng lưu giữ tất cả những di sản lớn của nhân loại, của nước Nga và của St. Pertesburg. Tôi đi trên đường phố của St. Pertesburg mà tôi vẫn quen gọi là Leningrad, thong thả dạo bước dưới những hàng cây. Tôi như được gặp lại đây nhà khoa học nổi tiếng Lomonosov, gặp lại nữ nghệ sĩ ba lê tài ba M. Kshesinskaya, gặp các họa sĩ tài danh cửa nước Nga: Levitan, Serov, Repin, Surikov, như được rảo bước cùng Gogol, Lesmantop, như nghe réo rắc Bản giao hưởng Thứ 6 của Traicopsky, tôi như gặp lại nhà thơ lớn Pushkin mà tên tuổi và tác phẩm đã đi vào lòng người.Hôm trên đường đến cung điện Mùa Hè, chúng tôi ghé lại thành phố mang tên Pushkin, giữa những vườn hoa muôn sắc của công viên Ekaterina, đi giữa hàng bạch dương đang thay lá - lá như dát vàng trên con đường nhỏ trong làn sương mai dẫn đến tượng của Đại thi hào Pushkin. Tôi nghe ở đây một nghệ sĩ tóc bạch kim lóng lánh dưới nắng vàng say sưa thổi sáo phối thơ của Pushkin, người đã sống và để lại phần đời ở St. Petersburg. Bài thơ “Thu vàng” của ông là một tuyệt tác. Một dịch giả Việt Nam đã phỏng dịch, xin trích một đoạn:

           Thiên nhiên tàn úa bỗng tươi

          Rừng thay áo mới cả trời vào thu,                

Ào ào hơi gió thở mau

          Bầu trời gợn sóng, một làn khói sương.

          Pushkin ơi, vâng, nước Nga dù có nhiều lần thay áo, dù có lúc tàn úa, thì vẫn luôn xanh tươi, rừng bạch dương vẫn đứng thẳng, hiên ngang và thách thức. Nước Nga - mùa thu, nước Nga của tình yêu và chiến thắng./.

 

 

In bản tin

Các bài mới:

Các bài cũ hơn: