Khoahocthoidai.vn

Nông dân trồng điều thu nhập chưa cao

09:39 | 23/07/2018

Nông dân trồng điều thu nhập chưa cao
Bên lề Hội nghị phát triển nghành điều Việt Nam được tổ chức tại tỉnh Bình Phước vừa qua, ông Nguyễn Xuân Cường – Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, trong hơn 20 năm qua ngành điều Việt Nam đã đạt được những bước tiến rất nền tảng, tuy nhiên hiện còn rất nhiều bất cập.

Thu nhập chưa cao

Ông Nguyễn Xuân Cường cho biết, cách nay hơn 20 năm, Việt Nam mới bắt đầu tham gia thị trường xuất khẩu điều, thời điểm này diện tích, sản lượng, doanh số xuất khẩu đạt rất thấp, nhưng đến nay điều đã trở thành ngành nông sản mũi nhọn trong nông sản, với sản lượng năm 2017 vừa qua tổng chế biến đạt hơn 353 ngàn tấn hạt điều nhân và cho giá trị xuất khẩu 3,52 tỉ USD, đã cho thấy đây là ngành hàng có giá trị rất lớn, qua đó đã tạo việc làm cho khoảng 1 triệu lao động gồm những người trực tiếp trồng điều và công nhân chế biến.  Bên cạnh đó, năng suất hạt điều trên cùng đơn vị diện tích liên tục tăng, hiện ở mức khá nhất trên thế giới. Ngoài ra, Việt Nam đã hình thành được ngành công nghiệp chế biến điều đạt loại khá, với hơn 400 cơ sở chế biến.

Nông dân huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước thu hoạch điều
Nông dân huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước thu hoạch điều

Tuy nhiên ngành điều Việt Nam hiện còn rất nhiều bất cập, nhất là khu vực trồng trọt. Đây là cây công nghiệp bị giảm diện tích lớn, từ 440.000ha năm 2008, đến nay giảm chỉ còn 300.000ha. Kế đến năng suất và hiệu quả kinh tế cho người sản xuất thì cây điều đang là đối tượng cho thu nhập không cao cho bà con nông dân. Ngoài ra, trước tình hình biến đổi khí hậu hiện nay, đặc biệt những trận mưa trái mùa xuất hiện vào giữa mùa khô ở những vùng trồng điều trọng điểm ở thời điểm điều ra hoa, đậu quả đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất điều. Đặc biệt các loại sâu bệnh như thán thư, bọ xít muỗi phát triển đã kìm hãm năng suất, sản lượng điều. “Chính những nguyên nhân biến đổi khí hậu cộng với trình độ thâm  canh còn lạc hậu dẫn đến thu nhập của người trồng điều ở mức thấp. Do đó nếu không khắc phục được tình trạng này thì diện tích, năng suất điều sẽ tiếp tục giảm. Nếu diện tích giảm Việt Nam sẽ phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Đây là nút thắt mà cần được tháo gỡ. Thêm nữa mặc dù Việt Nam đã hình thành được nền tảng công nghiệp chế biến hạt điều nhưng mới chỉ tạo ra được hạt điều sạch, điều trắng, còn sản phẩm mang giá trị gia tăng sâu hơn thì Việt Nam chưa làm tốt. Ở chuỗi giá trị dài thì khâu sản xuất, khâu chế biến mới chiếm giá trị khoảng 45-50%, còn phân khúc chế biến sâu và tổ chức phân phối hàng hóa, tương đương 50% thì Việt Nam chưa làm được. Điều này dẫn đến hiệu quả tổng thể của ngành hàng hạt điều chưa cao”– ông Cường nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Xuân Cường – Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phát biểu tại Hội nghị phát triển ngành điều Việt Nam được tổ chức tại tỉnh Bình Phước vừa qua
Ông Nguyễn Xuân Cường – Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phát biểu tại Hội nghị phát triển ngành điều Việt Nam được tổ chức tại tỉnh Bình Phước vừa qua

Theo ông Cường, trước tình hình đó thì sắp tới phải tập trung tái cơ cấu lại ngành điều. Cụ thể từ nay đến 2030 không tăng về diện tích cây điều, chỉ giữ ở mức 300 ngành ha. Ở khâu trồng trọt phải tăng năng suất lên gấp rưỡi, gấp đôi trong thời gian ngắn nhất trên cơ sở xây dựng qui trình sản xuất, theo phương thức sạch hữu cơ và tiến tới hữu cơ, thích ứng cho những tiểu vùng trọng điểm gồm: Đông Nam bộ, Tây Nguyên và Nam Trung bộ. Bên cạnh đó, tập trung vào chế biến sâu hơn, xuất sản phẩm giá trị sâu hơn, kèm theo đó phải xây dựng được những thương hiệu mạnh, tổ chức lại sản xuất công nghiệp, lựa chọn những nhà đầu tư đủ tiềm lực về tài chính, quản trị, có khát vọng xây dựng được những thương hiệu mạnh Việt Nam để đảm bảo chuỗi giá trị sau này đạt hiệu dài hơn, cao hơn. Mặt khác, tổ chức đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, khắc phục cho được những yếu tố bất thuận của thời tiết hiện nay. “Trước sự biến đổi của thời tiết như mưa trái mùa thì phải có tổ hợp những giống thích ứng cho từng tiểu vùng hoặc có những phương thức canh tác sao cho phù hợp”  - ông Cường nêu vấn đề. Ngoài ra, theo ông Cường phải hình thành chuỗi sản xuất khép kín mà khâu sản xuất cần liên kết chặt với khâu chế biến và tổ chức thương mại. Muốn làm được vậy thì doanh nghiệp phải liên kết chính quyền, với bà con nông dân với phương thức hình thành các hợp tác xã. “Như Bình Phước thì sắp tới doanh nghiệp phải cùng chính quyền, bà con nông dân xây dựng mối liên kết để hình thành chuỗi sản xuất, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, ổn định đầu thu mua, chế biến, tổ chức phát triển thị trường cả trong và ngoài nước. Phải ổn định thị trường trong nước, xem thị trường trong nước là tiềm năng để đảm bảo mặt thương mại chứ quá chú trọng thị trường ngoài nước thì sẽ lệch lạc, không đầy đủ, không khai thác hết chuỗi giá trị” – ông Cường dẫn khuyến cáo.

Chế biến hạt điều ở Công ty Mỹ Lệ TNHH, huyện Phú Riềng, tỉnh Bình Phước
Chế biến hạt điều ở Công ty Mỹ Lệ TNHH, huyện Phú Riềng, tỉnh Bình Phước

Ông Cường cũng đề nghị Bình Phước và các tỉnh trồng điều cần tôn vinh cây điều thành một ngành hàng, thông qua đó những sản phẩm đặc trưng từ ẩm thực hạt điều, văn hóa vườn điều phải gắn với phát triển du lịch, để tạo ra sản phẩm không chỉ thuần túy hạt điều mà phải xem là văn hóa, là cây trồng thế mạnh của Việt Nam. Sắp tới Bộ sẽ bổ sung hoàn thiện đề án tái cơ cấu ngành hàng cây điều để triển khai về các địa phương tổ chức thực hiện.

Hỗ trợ hơn 522.000 cây điều giống cho đồng bào DTTS

Ông Trần Văn Lộc – Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Phước kiến nghị, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần sớm đánh giá lại và công nhận các giống điều cho hiệu quả cao để phổ biến cho tỉnh đưa vào sản. Bên cạnh đó, đưa ra những khuyến cáo, chỉ đạo kịp thời cho cây điều như: tài liệu tập huấn, tuyên truyền, qui trình trồng và chăm sóc cây điều thích ứng với biến đổi khí hậu. Mặt khác, tham mưu Chính phủ ban hành chính sách đặc thù riêng để hỗ trợ phát triển ngành điều; ưu tiên thu hút các nguồn vốn đầu tư phát triển điều như: nguồn trong dự án ODA, nguồn tái đầu tư sản xuất… Ông Lộc cũng đề nghị Hiệp hội điều Việt Nam tăng cường hỗ trợ bà con nông dân ở Bình Phước, nhất là vốn đầu tư trồng mới, chăm sóc và tái canh vườn điều.   

Giống điều mới sẽ giúp nông dân tái canh vườn điều già cỗi, cho năng suất thấp
Giống điều mới sẽ giúp nông dân tái canh vườn điều già cỗi, cho năng suất thấp

Cũng theo ông Lộc, đang hỗ trợ cây giống để tái canh gần 2.500 ha điều cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), hộ nghèo và cận nghèo, gia đình chính sách nhằm giúp tăng năng suất, sản lượng điều. Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hiện trên địa bàn tỉnh có 2.486,95 ha điều già cỗi cho năng suất thấp cần được tái canh và sẽ được hỗ tương đương với 522.260 cây giống. Trong đó có 2 huyện có nhu cầu hỗ trợ cao là Bù Đăng 1.151 ha với 241.710 cây giống và Bù Gia Mập 939 ha với 197.190 cây giống. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đề nghị các huyện, thị và các xã thành lập ban và tổ chỉ đạo hỗ trợ giống để tổng hợp, kiểm tra danh sách, đối tượng, diện tích có nhu cầu hỗ trợ cây trồng trên địa bàn theo đúng đối tượng để cơ quan có thẩm quyền phê duyệt làm căn cứ pháp lý hỗ trợ. Việc làm này phải đảm bảo độ chính xác để tránh tình trạng khi giao cây các hộ không đồng ý tái canh sẽ dẫn đến thiệt hại kinh tế. Mặt khác, việc nhận cây và giao cây cũng phải xây dựng kế hoạch để đảm bảo hiệu quả trong công tác vận chuyển. Cũng theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hiện còn những vườn điều thu đợt cuối cùng, do vậy UBND các huyện, thị chỉ đạo các hộ đăng ký tái canh tạm thời không cần chăm sóc sau thu hoạch và chưa chặt cây lúc này. Bước đầu cơ quan có thẩm quyền triển khai phối hợp thực hiện theo kế hoạch, thời điểm thích hợp sẽ có văn bản hướng dẫn cụ thể.

Bình Phước hiện có hơn 174.000ha điều, chiếm hơn 50% diện tích điều của cả nước. Về an sinh xã hội, giải quyết việc làm thường xuyên cho 50 ngàn lao động tại 226 doanh nghiệp, 328 cơ sở chế biến điều và hàng ngàn lao động trực tiếp trong sản xuất và thu mua tại vườn, góp phần ổn định cuộc sống cho 71.612 hộ trồng điều của tỉnh.

 

In bản tin

Các bài mới:

Các bài cũ hơn: