Khoahocthoidai.vn

Nhọc nhằn nghề hái măng rừng

10:54 | 19/08/2019

Nhọc nhằn nghề hái măng rừng
Khi những cơn mưa tầm tã rơi ngày càng nặng hạt hơn cũng là thời điểm từng tốp người với nhiều lứa tuổi khác nhau ở tỉnh Bình Phước tranh thủ vào rừng hái măng. Những đôi chân chai sạn băng rừng lội suối trơn trợt, vai mang gùi kèm theo các dụng cụ như rựa, dao, cuốc… để hái măng rừng. Mọi người ai nấy đều hớn hở chuẩn bị cho một công việc được thiên nhiên ưu đãi để cải thiện cuộc sống.
Ông Nguyễn Văn Sáu (60 tuổi, xã Đồng Nai, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước) - người có nhiều năm kinh nghiệm “săn” măng rừng
Ông Nguyễn Văn Sáu (60 tuổi, xã Đồng Nai, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước) - người có nhiều năm kinh nghiệm “săn” măng rừng

Băng rừng lội suối tìm măng

Chúng tôi theo chân ông Nguyễn Văn Sáu (60 tuổi, ngụ xã Đồng Nai, huyện Bù Đăng) mang theo một số vật dụng lỉnh kỉnh như gùi, rựa, dao, cuốc… tiến vào rừng hái măng. Dừng lại bên một con suối nước chảy róc rách uốn lượn ngay bìa rừng, ông Sáu quay sang bảo: “Đi hái măng rừng phải mặc kín đáo, áo dài tay, trùm khăn trên đầu, mang theo dao, rựa, cuốc, gùi đựng. Măng rừng hay mọc ở khu vực rậm rạp và gần bờ suối vì có độ ẩm cao, các khu vực khác cũng có nhưng măng mọc thưa”.

Vượt qua một sườn đồi, ông Sáu dừng lại giải thích: “Mùa mưa năm nay đến sớm hơn so với mọi khi và đặc biệt lượng mưa lớn, đều nên vụ măng nhiều. Gần hai tháng nay, bà con từng tốp bốn năm người trở lên tỏa đi nhiều hướng vào rừng lấy măng nên phải đi từ mờ sáng mới có nhiều măng đem về”. Con đường hái măng cũng nhiều hiểm trở, cứ vài đoạn lội bộ trên đất bằng lại phải cắm dao vào hẻm đá để khỏi té ngã hoặc liên tục dò tìm các phiến đá rêu phong ngập dưới nước làm điểm tựa lội qua dòng suối chảy xiết.

Hơn 8 giờ sáng, từng tia nắng ban mai chiếu rọi xuống, cả vạt rừng miền sơn cước bừng sáng, nghe đâu đó âm thanh của suối reo, chim hót hòa lẫn vào “nhạc rừng” của muôn loài khiến không gian trở nên sống động. Băng qua con suối nước sâu, chúng tôi đến khu rừng lồ ô rậm rạp xen lẫn một vài cây gỗ lớn. Lẩn khuất dưới tán rừng có nhiều búp măng vừa nhú lên khỏi mặt đất cạnh các cây măng lớn đã vượt qua đầu người. Gạt lá rừng phủ kín một bụi cây, đôi tay chai sạn, gân guốc của ông Sáu chặt phăng 3 - 4 búp măng rồi thoăn thoắt bóc từng lớp vỏ bên ngoài để lộ ra búp măng màu vàng nhạt rồi nhanh chóng bỏ vào gùi.

Mừng rỡ “chiến lợi phẩm” ban đầu, ông Sáu cười bảo: “Không chỉ ven suối này nhiều măng vì mùa này độ ẩm lớn nên càng vào sâu càng kiếm được nhiều. Do có nhiều người qua lại nên toàn măng già chỉ sử dụng phần ngọn để ăn chứ không mang bán”. Tiếp tục men theo một sườn dốc thoai thoải tiến vào sâu hơn, dưới những bóng cây rừng lớn cả một bãi rộng toàn măng lồ ô nhọn hoắt như bãi chông nhô lên từ mặt đất, đa phần măng to bằng bắp đùi và dài không quá vài gang tay. Bỏ chiếc gùi trên lưng, ông Sáu dùng dao đào những củ măng đang nhô lên mặt đất, có cây măng cao phải vươn tay bẻ hoặc cao hơn đầu người phải dùng dao đốn. Bỏ qua vài chồi măng vừa nhú lên khỏi mặt đất, ông Sáu giải thích rằng: “Măng còn nhỏ nên giữ lại để mùa sau thành cây lớn cho măng, cứ như vậy sẽ có thêm nhiều đợt hái măng mới. Vì người dân trong vùng ai cũng hiểu “mất rừng là mất lộc” nên hàng chục năm qua cả cánh rừng không mùa nào thiếu măng để hái”.

Cùng đi có anh Nguyễn Quang Tám (42 tuổi, cùng nơi cư trú), cũng đang loay hoay đào búp măng vừa nhô khỏi mặt đất, chia sẻ: “Người hái măng rừng phải có đôi chân, đôi tay chắc khỏe để bám rừng, có con mắt tinh để phát hiện những búp măng cao to bởi nó thường nằm ở những chỗ rậm rạp. Việc hái măng không phải ai cũng làm được, đòi hỏi phải có kỹ năng. Nếu măng mới nhô lên mặt đất phải đào bới, măng cao được khoảng 20cm thì có thể bẻ và cao hơn nữa thì dùng dao chặt. Nếu cả 2 người làm việc cật lực cũng được khoảng 100 kg măng rừng/ngày”.

Hơn 11 giờ trưa, từng vệt nắng trưa hè oi ả chiếu xuyên qua kẽ lá khiến toàn thân người hái măng rừng ướt sũng cũng là lúc họ dừng công việc. Với hơn 100 kg măng hái được bán ra thị trường giá 10 ngàn đồng/ kg, hơn nửa ngày băng rừng lội suối, 2 người đàn ông có 1 triệu đồng chia nhau. Theo anh Tám, măng lồ ô lớn thường màu vàng đậm hơn, giòn hơn măng tre và một củ măng có thể nặng 2 - 3 kg nên chỉ cần nắm được vị trí măng mọc thì chuyến đi rừng không lo về tay trắng.

Anh Chướng À Tày, ngụ xã Đồng Tâm ,huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước đang hái măng rừng
Anh Chướng À Tày, ngụ xã Đồng Tâm ,huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước đang hái măng rừng

Măng rừng về phố

Hiện thị trường có nhiều loại măng, nhưng để mua được măng rừng, người tiêu dùng nên mua trực tiếp người đi rừng hoặc chọn những cây hình thô, đều nhau, không héo, bề mặt không có đốm, khi nhai có vị đắng và ngọt đầu lưỡi để ăn. Theo anh Tám, mùa hái măng rừng thường kéo dài trong vòng 3 tháng (từ tháng 5 đến tháng 8 âm lịch) giữa mùa mưa nơi rừng thiêng nước độc cùng ẩn họa nhiều hiểm nguy từ rắn rết, sốt rét, mưa rừng và lũ quét... “Măng rừng thường mọc vào mùa mưa trong các khu rừng rậm rạp, đồi núi hiểm trở nên không ít người đi rừng trượt chân té ngã và lo nhất là mỗi khi lũ rừng về bất chợt rất nguy hiểm, không ít người bị lũ cuốn suýt mất mạng. Do đó mỗi khi xuyên rừng các nhóm hái măng thường đi 2 - 3 người để hỗ trợ nhau và phải chọn ngày nắng ráo chuyến đi mới mong được an toàn” - anh Tám cho hay.

Công việc kiếm măng đã khó nhưng hái được măng rồi phải biết cách bóc vì vỏ măng thường gây ngứa và phải bóc đúng kỹ thuật thì măng mới đẹp và bán được giá cao. “Bình thường mỗi tháng đi làm thuê phụ hồ cũng chỉ được 6 triệu đồng, nhưng bỏ khoảng nửa ngày hái măng thu nhập có thể đến 10 triệu/tháng. Măng rừng hái được không lo ế, có bao nhiêu cũng được thu mua hết, công việc lại không áp lực về thời gian, vừa có thêm được món ăn ngon vừa cải thiện thu nhập. Tuy nhiên, săn măng rừng không phải mùa nào cũng có, chỉ có vào mùa mưa, chính vì thế mà nó cũng không kém phần vất vả” - anh Tám chia sẻ.

Theo anh Biện Thanh Hải (43 tuổi, chủ thua mua măng rừng ở thành phố Đồng Xoài), vào lúc chính vụ măng rừng được bán với giá trung bình từ 20 - 30 ngàn/kg, vào mùa khô giá cao gấp đôi và khi qua chế biến giá cao ngất ngưỡng lên tới 80-90 ngàn đồng/kg. “Vựa mua măng rừng với giá không quá 10 ngàn đồng/kg và bán ra thị trường có thể gấp 2 - 3 lần tùy thời điểm. Sơ dĩ măng rừng được mua của người dân với giá thấp sau đó bán với giá cao là do chi phí vận chuyển tất tốn kém. Do măng là món lạ miệng cũng là đặc sản của núi rừng nên thực khách vẫn bỏ tiền ra mua để thưởng thức”.

Măng rừng có thể chế biến được nhiều món ăn ngon miệng như luộc, xào, nấu canh, dùng để kho thịt cá hoặc phơi khô cất trữ để ăn dần và chế biến được nhiều món ăn mà không cảm thấy ngán vì vị đắng đặc biệt của nó. “Măng rừng có thể chế biến nhiều món hấp dẫn làm phong phú thêm thực đơn cho bữa ăn. Măng rừng còn là thứ mồi quen của thực khách trong cuộc nhậu nên có ngày cửa hàng tiêu thụ đến nửa tấn măng rừng là chuyện thường” - anh Hải nói.

Còn theo một số người dân địa phương, măng rừng là tặng phẩm của tự nhiên đối với bà con sống nơi miền rừng núi. Điều đáng mừng là bà con khi khai thác “lộc rừng” không phải kiểu tận diệt mà còn chừa lại cho những mùa sau, nên cây măng rừng vẫn âm thầm cho “lộc” giúp người dân có thêm việc thu nhập để cải thiện cuộc sống.

In bản tin

Các bài cũ hơn: