Khoahocthoidai.vn

Nhớ tác giả 'màu tím hoa mua'.

14:00 | 04/06/2019

Nhớ tác giả 'màu tím hoa mua'.
Hoàng Lại Giang là bạn của tôi từ thời học sinh miền Nam, Giang là nhà văn công tác ở nhà xuất bản Văn học. Tôi hay đến nhà xuất bản và gặp Nguyễn Thị Như Trang ở đây. 

 

Ngày ấy, chị là biên tập viên tạp chí văn nghệ quân đội và đang nổi tiếng với tập truyện ngắn “Màu tím hoa mua”. Chúng tôi gặp nhau, trao đổi đề tài, có khi chỉ là thăm hỏi. Mỗi lần chúng tôi có bài được in ở báo hoặc nhà xuất bản, nhận được nhuận bút chúng tôi hay rủ nhau đi ăn bún ốc, bún riêu cua... Lại Giang thì thích ăn thịt cầy, uống rượu đế nhưng Như Trang thì không khoái món này nên chọn món bánh tôm hồ Tây để uống với bia tươi. Có lần, có cả Lê Minh Khuê, Thu Hồng. Như Trang nói: những bữa ăn và gặp nhau luôn là một lời nhắc mình “hãy viết và viết”.

 Một lần, khi chiến tranh phá hoại, giặc Mỹ ném bom miền Bắc tạm lắng, Như Trang rủ tôi đi Nghệ Tĩnh (ngày đó Nghệ An Hà Tĩnh hợp nhất gọi là Nghệ Tĩnh). Hà Nội – Vinh chỉ có non ba trăm cây số nhưng tàu phải chạy cả đêm, mờ sáng mới đến. Tôi chở Như Trang bằng xe đạp về Cửa Hội, rồi vượt phà Bến Thủy qua Tiên Điền quê Nguyễn Du. Đến đoạn Nghi Xuân, Như Trang bảo để Như Trang chở. Tôi hỏi vì sao? Chị bảo: “Tôi chở ông thì tôi nhìn được bao quát, ngồi ở sau, ông che hết không thấy gì?”. Thì ra vậy, Như Trang nói vừa đạp vừa nhìn núi Hồng sông Lam quê Nguyễn Du. Thật ra, cái ý chỉ là cái cớ, Như Trang sợ tôi đạp mãi bị mệt nên Như Trang đỡ một đoạn. Khi đến quê Nguyễn Du tôi hỏi Như Trang có đúng vậy không? Chị cười: “ông khỉ gió này, cái gì cũng nghĩ ra được”. Trong vườn nhà Nguyễn Du, Như Trang đầu đội mũ tai bèo lững thững đi qua đi lại trầm ngâm. Như Trang nói: “Nguyễn Du là bậc đại tài, thơ ông viết sâu sắc và đầy thực tiễn. Câu nào cũng khúc triết và thâm sâu”. Như Trang nói như khẳng định: “Nhà văn là phải thế, nếu không thâm sâu không khúc chiết thì chỉ là đạo văn”. Tối đó, chúng tôi nghỉ ở nhà khách tỉnh ủy, nửa đêm còi báo động máy bay đến, hai chúng tôi được tự vệ đưa xuống hầm trú ẩn. Hầm xây kiên cố, có ghế ngồi và có đèn điện. Như Trang bảo: “đẹp như phòng viết. Ban ngày xuống đây viết chắc tránh được cái nóng gió Lào, mà lại yên tĩnh”. Tôi cười: “tưởng dễ xuống à. Có báo động người ta mới mở cửa cho xuống chớ bộ”. Sau lần đi đó, tôi viết bài ký “Cửa Hội sáng xuân nay”, đưa Như Trang đọc. Cầm bản thảo của tôi chị nói: “ông giỏi quá, tôi chưa có chữ nào”. Sau khi đọc xong chị bảo: “Chất liệu hay quá, sao ông không xây dựng thành một truyện hơn là viết ký, hình ảnh ông cụ đáng viết lắm”. Chẳng là Ba tôi ngày ấy là Bí thư Đảng ủy Quốc doanh đánh cá cửa Hội, vừa lãnh đạo đoàn tàu đánh cá đi tránh bom Mỹ trở về. Những tháng ngày chống chọi bom Mỹ ấy là một trận tuyến đầy máu lửa. Như Trang đã gặp ông và tỏ ra rất quí mến, kính trọng.Sổ tay Như Trang ghi đầy ắp về cụ. Tôi nhìn Trang: “thì bà viết đi”.

Miền Nam giải phóng, tôi được điều về Nam, Như Trang buồn. Nắm tay tôi chị nói: “các ông bỏ tụi này đi hết vậy sao?”. Nói vậy, nhưng chị lại động viên “đi đi, hai mươi năm rồi, miền Nam đang chờ các ông”. Và chị khẳng định: “Tôi sẽ vô”. Tôi về đến Sài Gòn, Hoàng Lại Giang chưa nhận công tác nhưng cũng vào thăm. Chúng tôi được thư của Như Trang, tôi nhớ trong đó có câu: “Biết rằng các bạn phải đi đó là trách nhiệm, là nghĩa tình nhưng sau khi Phú đi rồi lòng tôi thấy trống quá, cả Giang nữa, hắn cũng mất tăm, hỏi ra mới biết hắn cũng vào Nam. Có những lúc như thế này mới hiểu tình bạn của chúng ta nó thấm sâu vào cuộc sống như thế nào”.

Vậy đó, chúng tôi đã đi với nhau, làm việc với nhau, dành cho nhau những tình cảm đời thường rất bình dị, và khi xa nhau để trong nhau những nốt rung trong sáng của người anh em đồng đội.

Cuối năm 2015, tôi và Hoàng Lại Giang, Hữu Nhuận đến thăm Như Trang tại nhà riêng, khi ấy chị là thượng tá quân đội, nhà văn của Tạp chí văn nghệ quân đội đã nghỉ hưu và bị tai biến mạch máu não mới hồi phục một phần, còn rất yếu, đi lại rất khó khăn. Gặp chúng tôi Như Trang khóc, chị nói: “không biết còn gặp nhau được nữa không?”. Và dù rất yếu Như Trang cũng cố đứng dậy, lần bước tiễn chúng tôi ra tận đường Phan Đình Phùng. Quả như chị dự đoán, đó là lần cuối cùng chúng tôi gặp Nguyễn Thị Như Trang. Cuối năm rồi (năm 2016) Như Trang đã vĩnh viễn ra đi. Hôm nay, tôi ghi lại những dòng này và cũng coi đây là những giọt nắng, giọt sương lung linh của tình bạn, tình đồng đội đầy kỷ niệm xưa.

Nhà văn Nguyễn Thị Như Trang (1938 – 2016), Thượng tá quân đội nhân dân Việt Nam. Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật, tác giả của 20 tác phẩm truyện ngắn, tiểu thuyết, bút ký: Màu tím hoa mua, Thành phố bờ biển, Câu chuyện ở rừng, Cây thông non, Đứa con bị ruồng bỏ, Biệt thự có giàn hoa tím, Thời con gái,…

In bản tin

Các bài mới:

Các bài cũ hơn: