Khoahocthoidai.vn

Ngày xuân nghĩ về chữ hiếu.

15:00 | 20/01/2019

Ngày xuân nghĩ về chữ hiếu.
Ca dao có câu: “Làm trai nết đủ trăm đường/ Trước tiên điều hiếu, đạo thường xưa nay/ Công cha đức mẹ cao dày/ Cưu mang trứng nước những ngày ngây thơ/ Nuôi con khó nhọc đến giờ/ Trưởng thành con phải biết thờ hai thân/ Thức khuya dậy sớm cho cần/ Quạt nồng ấp lạnh giữ phần đạo con”
Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Đức Phật dạy: “Hiếu thảo đứng đầu muôn hạnh”; “Tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu là hạnh Phật”. Dù là con trai, con gái hay con dâu thì hiếu thảo vẫn là cái nết tốt đứng đầu, hiếu thảo là đạo trọng. Từ xưa tới nay, hiếu thảo được xem là đạo lý làm người, là một truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam. Từ nhỏ ta đã nghe những lời ru của mẹ:

Công cha như núi Thái Sơn/Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra/Một lòng thờ mẹ kính cha/Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.

 Hay: Công cha như núi ngất trời/ Nghĩa mẹ như nước sáng ngời biển Đông/ Núi cao biển rộng mênh mông/ Cù lao chín chữ thuộc lòng con ơi!

Dù đầy đủ ấm no, hay nghèo đói gian khổ, thật diễm phúc cho những ai còn có cha mẹ cạnh bên để kính cẩn, yêu thương và báo đền. Thời gian trôi qua, nỗi lo lắng nhất của người con hiếu thảo chính là sự trắng dần của những sợi tóc trên đầu mẹ, là cái lưng ngày càng còng xuống đầy nặng nề của cha. Hạnh phúc lớn nhất của đời con là còn có cha có mẹ, con luôn cầu mong cho niềm vui ấy mãi bên con, dù vẫn biết chẳng bao giờ vĩnh viễn.

Mừng thọ là một nét đẹp văn hoá truyền thống của dân tộc Việt Nam. Gia đình có người cao tuổi được coi là đại hồng phúc. Con cháu được mừng thọ ông bà cha mẹ là được thêm niềm vui, niềm tự hào. Chính vì vậy, việc tổ chức mừng thọ là một nét đẹp văn hóa cần được duy trì và đáng trân trọng. Mừng thọ hoặc mừng đại thọ, mừng thượng thọ là các dịp rất đặc biệt, rất quan trọng, nhiều ý nghĩa của mỗi gia đình; là cơ hội để mọi người trong gia đình có dịp ngồi lại bên nhau chúc phúc cho ông bà, cha mẹ, ôn lại những kỷ niệm thời thơ ấu giữa các thành viên trong gia đình, cùng cảm nhận sự hy sinh, nổi vất vả của ông bà cha mẹ và bày tỏ sự quan tâm, tình yêu thương dành cho đấng sinh thành.

Đức Phật dạy: “Tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu là hạnh Phật”. Ngài đã tự mình là một tấm gương hạnh hiếu sáng ngời. Ngài dạy rằng hạnh hiếu là cội rễ của mỗi điều thiện. Trong kinh Nhẫn Nhục, Phật dạy rằng: “Điều thiện tối cao là chí hiếu, điều ác cùng cực là bất hiếu”. Kinh Tứ Thập Nhị Chương cũng nói: “Phàm người thờ quỷ thần, không bằng phụ thờ cha mẹ, cha mẹ là vị thần tối thượng”. Lời dạy của Đức Phật về hạnh hiếu trong nhiều kinh tập trung về hai điều chính: nếu cha mẹ còn hiện đời thì con phải chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ. Nếu cha mẹ đã lìa đời, người con cần phải tu tập các thiện nghiệp để hồi hướng công đức cho hương linh cha mẹ.

Trong Nhị Thập Tứ Hiếu ta bắt gặp hình ảnh cậu bé nhà nghèo nhưng vẫn thể hiện được đạo hiếu. Ngô Mãnh lên tám, nhà nghèo không có màn. Thương cha mẹ bị muỗi cắn, đêm đêm Ngô Mãnh thường cởi áo nằm trần để dụ muỗi. Mặc cho muỗi đốt, cậu bé cũng không dám đuổi vì sợ đuổi muỗi đi thì chúng bay sang hút máu cha mẹ mình: “Đêm hè không màn trướng/ Muỗi nhiều chẳng dám nao/ Mặc bay no máu mỡ/ Đừng đốt cha mẹ tao”.

Hán Vũ Đế đối với mẹ rất hiếu thảo. Sau khi vua lên ngôi thì mẹ vua lâm bệnh nặng. Hằng ngày, ngoài giờ thiết triều, vua luôn ở bên cạnh mẹ để chăm sóc. Khi những người hầu đem thuốc đến, nhà vua nhất định tự mình nếm trước rồi mới dâng mẹ uống. Mẹ của vua nhìn thấy vậy rất đau lòng khuyên vua đi nghỉ để những người hầu chăm sóc. Nhà vua liền quỳ xuống thưa với mẹ:“Nếu như con không thể hầu mẹ khi còn sống, tự con không làm những việc nhỏ cho mẹ thì biết khi nào con mới có cơ hội báo đáp ân dưỡng của mẹ?”

Như người con gái xa quê đã tiếc nuối khi không thể chăm sóc cha mẹ: “Chim đa đa đậu nhánh đa đa/ Chồng gần không lấy, để lấy chồng xa/ Mai sau cha yếu, mẹ già/ Bát cơm đôi đũa, kỹ trà ai dâng?”.

Lời bài hát: “Có con chim đa đa nó đậu cành đa/ Sao không lấy chồng gần mà đi lấy chồng xa”, chính là đạo hiếu đã ăn sâu trong tâm thức người Việt chúng ta. Nếu những ai có cha mẹ hãy cảm ơn cuộc đời này vì chúng ta có một thành trì vững chắc để tựa nương: “Nếu mình hiếu với mẹ cha/ Chắc con cũng hiếu với ta khác gì/ Nếu mình ăn ở vô nghì/ Đừng mong con hiếu làm gì uổng công”.

Lễ hội “Bông Hồng Cài Áo” trong ngày Vu Lan là một dịp để những người con nhớ đến công cha nghĩa mẹ. Mỗi chúng ta hãy thành tâm dâng lên cha mẹ mình những đóa hoa lòng rực rỡ, ngạt ngào hương thơm của tình thương và lòng tri ân thắm thiết: “Mẹ ơi, trên vạn nẻo đường/ Con đi mới hiểu tình thương mẹ hiền/ Đời con xuôi ngược bao miền/ Nhưng tình của mẹ là nguồn yêu thương/ Vu Lan, kinh gọi ngàn phương/ Hiếu ân con trẻ vấn vương trong lòng/ Áo con cài đóa hoa hồng/ Thắm tươi tình mẹ như đồng lúa xanh”.

Có những người rất giàu có thì việc phụng dưỡng cha mẹ không có gì là khó khăn. Nhưng than ôi, nhiều người con lại báo hiếu cha mẹ bằng cách thuê những người xa lạ về chăm sóc cha mẹ, tất cả phó mặc cho người giúp việc, họ không quan tâm hay hỏi han chăm sóc gì để cha mẹ sống trong buồn tủi cô đơn. Từ đó gây ra cảnh nghịch lý đáng buồn: “Không ăn thì ốm thì gầy/ Ăn thì nước mắt chan đầy bát cơm”.

Cổ nhân thường hay nhắc nhở con người sớm lo báo hiếu: “Tử dục dưỡng như thân bất đãi”, nghĩa là con muốn phụng dưỡng mà cha mẹ không chờ. Cuộc đời phút chốc cứ thoáng qua, lúc làm con tỉnh ngộ lại những lỗi lầm bất hiếu thì hỡi ôi đã quá muộn màng.

Sách xưa có dạy: “Thần hồn định tĩnh”. Tức là sớm viếng tối thăm. Cha mẹ rất cần đôi mắt và bàn tay của con yêu. Cha mẹ không bao giờ muốn nghe con nói những lời đường mật dối trá. Cha mẹ chỉ muốn nghe những tiếng lòng chân thành, thổn thức lắng sâu từ trong tâm hồn tha thiết ân tình.

Hòa thượng Nhất Định (1784-1847) khi đã sang tuổi 60, ngài vẫn  ngày ngày tự thân hành về chợ Bến Ngự mua cá lên An Dưỡng am (chùa Từ Hiếu hiện nay) để nuôi mẹ già 80 tuổi. Khi vua Tự Đức biết chuyện, nhà vua vô cùng cảm phục. Tự Đức nguyên niên (1829), vua phong hiệu chùa Từ Hiếu là do tích này, và xuất phát từ thành ngữ “Mẫu từ tử hiếu”, mẹ ăn ở hiền lành, sinh con có hiếu.

Mỗi người ai cũng có một đôi mắt sáng nhưng đã có ai nhìn ngắm mẹ mình thật kỹ chưa? Đã thấy kỹ dáng mẹ chưa, đã thấy mẹ gầy guộc lao khổ hơn không? Mắt mẹ đã có dấu chân chim chưa?... Tất cả những nỗi khổ đau của cuộc đời này, người mẹ đều gánh hết để lo cho chồng, cho con. Cho nên, còn cha còn mẹ là niềm hạnh phúc lớn nhất của cuộc đời. Chúng ta cần phải biết quý trọng, đừng đánh mất cơ hội báo hiếu với cha mẹ.

… Xuân này mẹ tôi, mẹ bạn rồi sẽ thêm một tuổi. Có nhiều người hẳn lưng đã còng, tóc thêm nhiều sợi bạc, vì họ đã trải qua mấy mươi mùa xuân để giúp ta vững bước hơn trong cuộc đời này…

In bản tin

Các bài mới:

Các bài cũ hơn: