Khoahocthoidai.vn

Moscow - Mùa thu vàng

11:03 | 17/11/2017

Moscow - Mùa thu vàng
Moscow, chúng tôi vẫn quen gọi là Mạc-Tư-Khoa. Tôi đã đến Moscow không còn nhớ là bao nhiêu lần, có những lần giữa mùa đông tuyết phủ, phủ trên nóc nhà, trên đường, chúng tôi đứng giữa Hồng trường tuyết dày đến mấy mươi phân và cả những mùa xuân với những cây bạch dương, cây sồi nẩy lộc và hoa muôn sắc ở các công viên. Nhưng có lẽ khó quên khi đến Moscow giữa mùa thu, tôi vẫn quen gọi là mùa thu vàng,vì mùa này rừng bạch dương Nga lá ngã màu vàng thẫm. Ở Nga dù là vùng nào cũng có bạch dương, loài cây vỏ trắng đứng thẳng, đến mùa thu lá ngã vàng và rụng chỉ còn trơ cành chịu đựng giá tuyết và sang xuân lại đâm chồi nẩy lộc. Cả một con đường lên đồi Lênin cây bạch dương đứng thong dong vàng rực, lá vàng bay lảng đảng như những nốt nhạc trong bản hồ thiên nga của Traicopsky, như những lời thơ của Pushkin. Lá phủ cả nền đường vàng ánh, tôi bước từng bước trong con đường bạch dương vàng rực ấy và nhớ đến “Tiếng thu” của người bạn già quá cố, nhà thơ Lưu Trọng Lư:

“ Em không nghe rừng thu

                      Lá thu kêu xào xạc

                      Con nai vàng ngơ ngác

                      Đạp trên lá vàng khô”

          Gió mùa thu của Moscow cũng nhẹ nhàng từ tốn như làm tăng thêm nét êm đềm của mùa thu vàng, gió chỉ nhẹ nâng những chiếc lá vàng bay, bay; gió mát nhẹ phả vào mặt lữ khách như sự mơn man của tình yêu. Họa sĩ tài ba của Nga I.Levitan đã vẽ nên bức tranh tuyệt tác “mùa thu vàng”. Nhưng xem ra bức tranh đang trước mặt tôi, những lá vàng rơi lát đát thành thảm vàng trên đường và trên cây tầng cao, tầng thấp lá vàng nhiều sắc, một bức tranh không gian ba chiều mà chiều đứng thẳng đã nâng và đưa tâm hồn con người bay bổng. Bức tranh thiên nhiên mùa thu vàng trên đồi Lênin vẫn huyền dịu hơn cả.

          Tôi đi giữa những người bán hàng ở đồi Lênin, họ bán những đồ lưu niệm như muốn gợi lại với du khách một quá khứ Xô Viết: nào là quốc huy, huy hiệu, quân hiệu, cả quần áo, mũ lính hồng quân, nhất là kiểu mũ mà PavenCoocsaghin (trong Thép đã tôi thế đấy) đã đội. Trên các bình, các con Matreshka mà bên trong có những con nhỏ dần đến 12-16 con, có in cả hình Lênin và Stalin, và cả Putin. Đi giữa thu vàng Moscow, đón gió thu nhè nhẹ mà như ngồi giữa một Opera để nghe bản hòa tấu về một nước Nga vĩ đại.

          Moscow, một trong những thành phố lớn nhất thế giới. Tôi đã đi đủ năm châu : Mỹ, Âu, Á, Phi, Úc, đã đến hầu hết các thành phố tên tuổi của thế giới và có thể nói rằng Moscow là thủ đô đẹp nhất. Moscow là lãnh thổ tiếp giáp giữa Á và Âu, là nơi khởi nguồn phát triển của nước Nga. Đầu thế kỷ thứ X ở đây chỉ là một thị trấn của công quốc Vladimir. Đến năm 1301 Moscow trở thành một công quốc độc lập, nhưng sau đó bị cai trị bởi đế quốc Mông Cổ. Mãi đến thế kỷ XVI, Moscow mới có bộ máy chính quyền và quân đội để cai quản và phát triển. Moscow trở thành thủ đô của Liên Xô, của nước Nga có diện tích bằng 1/9 diện tích của thế giới, lớn nhất thế giới.

          Moscow đẹp bởi dòng sông Moscow uốn lượn, được các triều đại qui hoạch và đào nối những dòng kênh để thoát nước và làm hệ thống giao thông đầu tiên. Hệ thống sông ngòi cùng với hệ thống Metro- tàu điện ngầm là mạch giao thông lý tưởng của thành phố này. Hệ thống Metro Moscow với 170 nhà ga, mỗi ga một kiểu và đều lộng lẫy nguy nga như những cung điện tráng lệ, đã tạo thành cuộc sống náo nhiệt khác dưới lòng đất.

        Ở Moscow kể về những công trình xây dựng thì rất nhiều nơi đáng nói, nhưng có lẻ phải nói trước tiên là điện Kremlin, Kremlin có nghĩa là thành nội. Ngày nay Kremlin vẫn là nơi làm việc của Tổng thống như các triều đại xưa nhưng nó còn có khu cho khách thăm quan, là nhà bảo tàng lớn của nhân loại, bởi vì nó lưu giữ nhiều biểu tượng và kỷ vật vô giá của các triều đại Nga Hoàng, của cách mạng Xô Viết, nơi Lênin, Stalin và các lãnh tự Xô Viết làm việc hơn ba phần tư thế kỷ. Kremlin với tháp Spasskaya được kiến trúc sư Pietro Antonio Solari xây dựng năm 1491 với những quả chuông đồng được đúc từ thế kỷ XVI, cùng với 19 ngọn tháp khác tạo nên quần thể cung điện uy nghi. Kremlin được UNESCO công nhận là di sản thế giới. Tháp Spasskaya có đồng hồ 4 mặt óng ánh kim và chữ số màu vàng cao nhất Kremlin như được cao thêm bởi ngôi sao 5 cánh làm bằng đá cẩm thạch đỏ tím do chính Stalin cho lắp đặt, tháp Spasskaya luôn là biểu tượng của những ngôi sao sáng của thế giới mà không có gì sánh nổi. Ở Moscow có những tòa nhà được xây dựng có tầm cao, phía trên là một ngọn tháp chọc thẳng lên trời, người Nga gọi đó là mô-đen Stalin. Sau khi chiến thắng phát xít Đức (thế chiến thứ 2) Stalin cho xây dựng 40 công trình để kỷ niệm, nhưng tiếc rằng chỉ mới hoàn thành 7 công trình thì Stalin qua đời. Bảy công trình đó ngày nay vẫn còn uy nghi sừng sững có thể kể đến như: khách sạn Ukraina, trụ sở Bộ ngoại giao, Bộ hải quân và Trường đại học Lomonosov đồ sộ nhất Liên Xô. Thời gian trôi qua ba phần tư thế kỷ, bao ngôi nhà chọc trời với các mô-đen tân tiến mọc lên ở Moscow, nhưng những tháp cao trên đỉnh với ngôi sao bằng đá cẩm thạch màu đỏ tím vẫn toát lên sức mạnh, tầm cao, nó biểu hiện ý chí thượng phong, vô địch. Trường đại học Lomonosov vẫn là công trình mang dấu ấn lịch sử được mọi người yêu thích, dù là mùa đông tuyết rơi hay đêm hè thanh lịch, tháp chính của trường vẫn sừng sững, diễm lệ soi bóng xuống hồ với hệ thống đèn màu rực rỡ luôn là hình ảnh in đậm vào lòng người tứ phương. Tôi đã đi giữa mùa thu vàng trên đồi Lênin, ngắm nhìn tháp chính của đại học Lomonosov và ăn những trái táo xanh có vị chua chua ngọt ngọt hái bên đường để suy gẫm về một công trình đồ sộ. Đại học Lomonosov được xây dựng từ năm 1755, đến thời Stalin được mở rộng và trở thành trường lớn nhất của thời Liên Xô, mặt trước là tòa nhà tháp trên đỉnh có ngôi sao 5 cánh rực rỡ. Trường có trên 6.500 phòng học và ở, người ta tính một đứa bé sinh ra cứ mỗi ngày ở 1 phòng, khi ra khỏi phòng cuối cùng của trường sẽ là một thanh niên 18 tuổi. Nhiều cán bộ Việt Nam đã học tập và trưởng thành từ ngôi trường này. Phải thấy rằng Liên Xô trước đây và nước Nga ngày nay luôn coi trọng sự nghiệp giáo dục và quý trọng trí thức. Một người viết văn khi trở thành hội viên hội Nhà văn Liên Xô sẽ được nhiều đãi ngộ. Những nghệ sĩ công huân hoặc được giải thưởng nhà nước đều được ưu đãi. Trụ sở làm việc của các cơ quan khoa học, văn học nghệ thuật đều khang trang lộng lẫy. Trên đường phố dù to hay nhỏ các nhà văn, nhà thơ có tên tuổi luôn được dựng tượng, được ghi dấu tích lúc sinh thời mà tiêu biểu như Maiacopxki, Pushkin, Gorki, NikolaiOstrovsky, Lep Tonxtoi…Lênin rất quý trọng tri thức, ông từng nói:“Không có sách thì không có tri thức", mà không có tri thức thì loài người không tiến lên được.

          Rất nhiều lần tôi đến Hồng Trường, vào viếng Lênin, có khi chỉ đứng để ngắm lăng mộ. Lăng không to lắm nhưng uy nghi, trầm tư. Lăng Lênin xây dựng năm 1930 trên cơ sở lăng mộ làm theo hình kim tự tháp ba tầng xây từ sau khi Lênin mất. Lăng mộ do kiến trúc sư Alexey ViktorovichShchusev thiết kế ốp bằng đá granit đỏ thẩm xen với đá đen tạo nên sự u buồn tiếc thương. Tên của Lênin cũng được khắc bằng đá Pocfia đỏ trên nền đá đen và dọc 2 bên cánh mộ chạy song song với tường điện Kremlin cổ kính là nhiều bậc khán đài có thể chứa đến 10 ngàn người cho các cuộc mít tinh, duyệt binh. Và phía sát tường một khoảng không gian không lớn nhưng rất trang nghiêm và trầm mặc là mộ chí của những lãnh tụ thời Liên Xô. Một số nhân vật là lãnh tụ của cách mạng trên mộ là pho tượng đơn giản và trân trọng. Mộ phần đại nguyên soái Stalin tôi thấy có nhiều cành hoa tươi hơn các mộ khác.

          Tôi đi giữa Hồng Trường, vào Lăng viếng Lênin, viếng ngọn lửa bất diệt, viếng mộ Stalin, nguyên soái Zhukov… Hồng trường được xây dựng từ Thế kỷ XV, đầu tiên nó là quảng trường thương mại. Ngày nay là quảng trường lịch sử, quảng trường của giao lưu văn hóa. Tiếng chuông trên tháp nhà thờ chính thống giáo Basil có hình vòm củ tỏi khổng lồ vang lên và tháp chuông điện Kremli lanh lảnh như giục giã mọi người và cũng như nhắc nhỡ ta nhớ lại những hồi ức xưa…

          Kremlin trở thành trái tim của nước Nga Xô Viết từ ngày 12 tháng 3 năm 1918 . Lênin đã làm việc ở đây đến năm 1923, Người bị ám sát và bị thương phải đi điều trị - ngày 17 tháng 10 năm 1923 Lênin từ bệnh viện trở về Kremlin, Người vào phòng họp, đến phòng ở, phòng làm việc lấy vài cuốn sách rồi thong thả đi bộ trên sân Kremlin để ra xe ôtô, đi thăm các phố của Moscow gần 2 giờ đồng hồ… Người đi thăm để vĩnh biệt Kremlin, vĩnh biệt Moscow, sau lần đó Người đã mãi mãi không trở lại Kremlin.

           Người Việt Nam đầu tiên đặt chân vào điện Kremlin chính là Bác Hồ của chúng ta. Tháng 10 năm 1923 Bác Hồ-Nguyễn Ái Quốc từ Pháp đến Moscow để tham dự Đại hội nông dân quốc tế và đại hội lần thứ 5 quốc tế cộng sản. Bác đã họp tại cung điện Andreevski trong khuôn viên Kremlin, để rồi sau đó từ điện Kremlin người về Châu Á thành lập Đảng cộng sản Việt Nam. Kremlin đã in dấu chân Người từ những ngày tháng đó.

Năm 1968 cả hai đoàn Việt Nam chúng tôi khi đến Moscow đã được Chính phủ Liên Xô cho nghỉ tại khách sạn sang nhất là khách sạn Russia nằm cạnh Hồng Trường, chúng tôi ngày ngày rảo bước trên nền đá xanh để ngắm ngôi sao trên đỉnh Kremlin, nghe tiếng chuông thánh thót báo giờ của đồng hồ điện Kremlin, viếng Lênin, viếng Stalin, Zhukov, đi bách hóa GUM. Ngày nay GUM vẫn còn và phát triển thêm siêu thị cao cấp nằm sâu 5 tầng dưới lòng đất cạnh Hồng Trường, nhưng khách sạn Russia đã bị đập bỏ để xây mới.

                ***   Moscow còn một nơi ghi dấu ấn và những kỷ niệm lịch sử để tưởng nhớ nhân dân Nga yêu nước đã anh dũng hy sinh và chiến thắng oanh liệt cuộc xâm lăng của Napoléon, mà người chỉ huy cuộc chiến đấu vĩ đại đó là tướng M.L. Kutuzov. Đó là quảng trường, công viên Chiến Thắng. Tượng đài Kutuzov được dựng ngay ở cổng nhà bảo tàng Borodino, nơi trưng bày bức tranh vòng tròn dài 115m vẽ lại cảnh quân đội của Kutuzov chiến đấu với quân Napoléon. Và chính nơi đây, tại làng Fili ngày xưa, ngày 13 tháng 9 năm 1812 hội đồng tướng lĩnh đã họp để quyết định bảo vệ Moscow và nước Nga đang lâm nguy vì quân xâm lược và quyết sách từ mảnh đất này đã làm nên chiến thắng. Nhân dân Nga đã xây dựng nhà bảo tàng để kỷ niệm 100 năm cuộc chiến tranh ái quốc (1812-1912). Đến năm 1973 đài kỷ niệm khổng lồ về các anh hùng trong cuộc chiến tranh 1812 được xây dựng và ngày nay nó được tôn tạo trở thành quảng trường và công viên Chiến Thắng rất nguy nga, hoành tráng. Một dãy dài là những thanh kiếm và những lá cờ được cột phía dưới, tôi nhẹ nhàng dạo bước và thấy như mình đang gặp lại quá khứ. Những lá cờ kia là thay mặt đất nước Xô Viết, thay mặt nhân dân Nga để tưởng nhớ hàng chục triệu người con đã hy sinh vì chiến thắng ,vì sự tồn vinh của nước Nga và vì sự nghiệp mở ra cho nhân loại một thế giới mới.

 Sau khi Liên Xô tan rã, nước Nga mất một thời gian suy yếu nhưng rồi Tổng thống Nga Vladimir Putin đã quyết tâm phục dựng một nước Nga xứng với lịch sử oai hùng của nó. Có thể thấy rằng dù chế độ chính trị thay đổi như thế nào thì nhân dân Nga vẫn luôn biết giữ gìn truyền thống quật cường bất khuất của dân tộc, đó là di sản vô giá, là nguyên nhân của mọi thành công cho hôm nay và mai sau.

          Ở Moscow còn nhiều di tích đẹp: Bảo tàng Mỹ thuật, bảo tàng lịch sử, các nhà hát, di sản Kuskovo, di sản Ostankino… có nhiều công viên, quảng trường, tượng đài trong đó công viên văn hóa Lênin, có quảng trường Hồ Chí Minh với bức phù điêu chân dung Bác đặt tại quãng trường nằm ở ngã tư đường Cách mạng tháng mười.

***

 

In bản tin

Các bài mới:

Các bài cũ hơn: