Khoahocthoidai.vn

Đầu xuân trò chuyện với nhà khoa học

15:43 | 15/02/2016

Đầu xuân trò chuyện với nhà khoa học
Có nhà báo nọ chơi thân cùng nhà khoa học vốn là một Giáo sư, Tiến sĩ nổi tiếng nghiêm túc trong làm khoa học. Khi ông ở cương vị thành viên Hội đồng khoa học thì rất khó cho ai đó bảo vệ một đề tài chưa được nghiên cứu tới nơi tới chốn.
Ảnh minh họa. Nguồn: internet

Một ngày xuân, nhà báo đến thăm nhà khoa học mà anh hằng ngưỡng mộ, nhưng cũng có ý định "chơi khăm" ông nhân dịp đầu xuân...

Nhà báo: Thưa Giáo sư, trong cuộc đời làm khoa học, xin hỏi điều gì (hoặc kỷ niệm nào) khiến Giáo sư khó quên nhất?

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học: Nhà báo cũng biết đấy, ngần ấy năm công tác, kỷ niệm có khi phải viết ngàn trang sách. Nhà báo hỏi đột ngột quá biết kể kỷ niệm nào?

Nhà báo: Giáo sư cứ bốc như kiểu bốc xăm ấy, trúng kỷ niệm nào Giáo sư kể kỷ niệm đó?

Vị Giáo sư đưa tay lên trán xoa xoa mấy cái. Lát sau ông nói:

- À, chuyện là thế này. Dạo nó có một Nhà báo hỏi tôi: "Giáo sư có thể nào phân biệt được đâu là nhà khoa học chân chính và đâu là người chỉ lấy khoa học làm nghề sinh sống không"?.

Nhà báo: Rõ là một câu hỏi khó, thế Giáo sư có xin "khất"để trả lời “bằng văn bản”, như kiểu một số Bộ trưởng đã làm ở Diễn đàn Quốc hội không?

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học: Bộ trưởng người ta có thể khất, chứ đã mang tiếng là Giáo sư, anh bảo khất là khất thế nào được. Đơn giản, tôi trả lời ngay: "Nhà khoa học chân chính trước hết phải trung thực về trí tuệ".

Nhà báo: Nhưng "trí tuệ" nó vô hình, nó không có màu sắc để nhận diện, làm sao biết trí tuệ của ai thế nào mà trung thực với không trung thực, thưa Giáo sư?

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học: Ấy ấy, nhà báo các cậu cứ hỏi giống nhau, lý luận cũng giống nhau, cái cậu nhà báo lần trước cũng "vặn vẹo" tôi như vậy. Tôi giả vờ ôm ngực kêu đau, thế là thay vì đưa tôi đi cấp cứu, cậu ta sợ liên lụy nên vội vã ra về khiến tôi cứ nhớ hoài không thôi.

Nhà báo: Thành thật xin lỗi Giáo sư, không phải tất cả các Nhà báo đều từ "một lò"mà ra. Xin Giáo sư bỏ qua cho!

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học: Vâng, tôi biết. Nhà báo cũng có dăm ba loại Nhà báo mà!

Nhà báo: Thưa Giáo sư, chúng ta đang nói đến"sự trung thực về trí tuệ", xin Giáo sư dẫn một ví dụ để làm rõ hơn?

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học: Thế này nhá, cùng đứng trước một sự việc, anh và tôi nghĩ giống nhau nhưng khi nói ra thì anh nói khác với nghĩ, còn tôi thì nghĩ gì nói nấy, có vậy thôi. Vậy tôi trung thực hay anh trung thực?

 Nhà báo: Cuộc sống mà! Đâu phải lúc nào cũng nghĩ sao nói vậy được, thưa Giáo sư?

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học: Đấy đấy... chính cái suy nghĩ ấy cho thấy anh chỉ là một Nhà báo thôi, chứ không thể nào là Nhà khoa học được.     

Nhà báo: Làm khoa học nó khó thế, thôi em chẳng dám mơ làm gì. À, thưa Giáo sư, tiện đây xin hỏi quan điểm của Giáo sư thế nào khi xem "Khoa học công nghệ là động lực của sự phát triển"?

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học: Chúng ta bây giờ "mới xem", "mới coi", còn người ta làm việc này cách nay hơn nửa thế kỷ rồi. Ví như đất nước Israel, từ năm 1950 người ta đã nghĩ đến chuyện phải xây nhiều Trường Đại học kỹ thuật, đào tạo hàng ngàn người làm kỹ thuật, đem lại sáng kiến kinh nghiệm làm giàu cho đất nước. Đó cũng là nền tảng để chỉ 10 năm đầu tiên Israel đã có nền khoa công nghệ phát triển vượt bậc...

Vị Giáo sư nói tiếp: Chúng ta xem "khoa học công nghệ là động lực của sự phát triển" có muộn hơn nhiều quốc gia khác. Quan điểm của tôi là đã muộn thì càng phải làm nhanh, làm chắc, phải quan tâm đầu tư...   

Nhà báo: Thưa Giáo sư, trở lại với câu chuyện, Giáo sư có nói bản chất của Nhà khoa học chân chính là "phải nói đúng những gì mình nghĩ ". Xin hỏi, đã bao giờ Giáo sư nghĩ một đằng nhưng lại nói một nẻo cho ai đó được vui không?       

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học: Riêng tớ thì chưa bao giờ. Tớ cam đoan với cậu như vậy. Bản chất của người làm khoa học là như vậy...

(Cùng lúc đó có người phụ nữ ngoài cổng đi vào, tay ôm một cành mai vàng. Giáo sư vội vàng giới thiệu: "Bà nhà tôi đó, năm nào cũng đi mua mai về chơi Tết".)

...Tôi nhìn cành mai một hồi rồi nói nhỏ với Giáo sư: "Giáo sư đừng buồn nhé, em chê cành mai ấy, nó chẳng ra dáng nào cả, bông thì nhỏ tý tẹo, làm sao có sắc xuân".

Vị Giáo sư vội vỗ vai tôi: "Ấy ấy, Nhà báo nói khẽ thôi cho tôi nhờ. Bà nhà tôi đã mua cái gì thì có xấu cũng phải khen đẹp; bà ấy có nói gì thì có dở tôi cứ phải khen hay. Chê là bà gào lên đấy"...

Nhà báo: (Mỉm cười đắc ý): Giáo sư ơi, bây giờ chúng ta soán ngôi rồi nhé: em xin làm Giáo sư, làm Nhà khoa học; còn Giáo sư rất đủ điều kiện để trở thành một Nhà báo nổi tiếng rồi đó.

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học: Ô hay, cái cậu này quả thật là tài. Đầu xuân mà tớ đã bị cậu “chơi khăm” rồi!

(Bài viết có sử dụng một số tư liệu ở "Một góc nhìn của Trí thức").

In bản tin

Các bài mới:

Các bài cũ hơn: